ISO 14000 ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ BELGESİ NEDİR?
 |
|
|
ISO 14001 çevre yönetim sistemi belgesi bir kurumun yaptığı faaliyetlerde çevreye verdiği zararı bir yönetim sistemi prensibiyle yani sistematik bir şeklide minimize etmeye veya yok etmeye çalışan bir sistemdir. ISO 14001 çevre belgesi alan bir kurum yasal olarak konulan mevzuatlara uyum gösterdiği ve yaptığı faaliyetleri çevreye zarar vermemesi için sistematik ve kontrollü bir şeklide yaptığını gösterir bir belgedir.
|
ISO 14000 nedir ? ISO 14001 nedir
? Çevre Yönetim Sistemi Nedir?
Çevre Yönetimi`nin uygulanması ve sürekliliğin sağlanması için
gerekli; Organize olmuş bir yönetim yapısı, Sorumlulukların belirlenmesi,
Yöntemleri belirlenmesi, Uygulamalar ve neticeler, İsletmeler ve Kaynaklar bir
bütündür. ISO 14000 nedir ? ISO 14001 nedir
?
ISO 14001 Standardı aşağıdaki ana başlıklar ve bunlara ait alt başlıkların
uygulanması istemektedir.
1 Kapsam
2 Atıf yapılan standart ve/veya dokümanlar
3 Terimler ve tarifler
4 Çevre yönetim sisteminin şartları
4.1 Genel şartlar
4.2 Çevre politikası
4.3 Planlama
4.4 Uygulama ve faaliyetler
4.5 Kontrol etme
4.6 Yönetimin gözden geçirmesi
ISO 14001 Standardı ana başlıklar devamı için tıklayınız
ISO 14000 Çevre Yönetim Sitemi Belgesini almak Neden Önemlidir ?
Dünyadaki nüfus artışı, hızlı kentleşme,
teknolojinin hızla ilerlemesi doğal kaynaklarımızı
tehdit etmekte ve çevre kirlenmesine neden olmaktadır.
İnsanların çevrelerinde yarattığı zararlı ve rahatsız
edici bu tür olumsuz etkilerin tümü çevre kirliliğini
oluşturur, insanların köylerden kasaba ve şehirlere göç
etmesi; şehirlerde nüfusun hızla artmasına, yerleşim
alanlarının daralmasına ve sonuçta da çevrenin
kirlenmesine neden olur.
Çevre kirlenmesine neden olan maddelere
atık maddeler; kullanımı sonucunda artık madde oluşturan
ürünlere kirletici; atıkların bırakıldığı ortama alıcı
ortam denir.
20 inci yüzyılın ikinci yarısından
itibaren insanlığı tehdit eden problemlerden birisi
haline gelen çevre sorunları ve kirliliği, kökü çok
eskilere uzanmasına rağmen kendisini sanayileşmenin
sonucunda hissedilir hale getirmiştir.
Önceleri sadece kirlenme olarak
algılanan ve uluslar arası boyut kazanmadan yöresellik
özelliği taşıyan çevre sorunları, gün geçtikçe hızla
çoğalmış, yöresellikten kurtulup tüm dünyanın sorunu
olmuştur. Bir ülke sınırları içindeki kirletici unsurun
ortaya çıkardığı zararlı duman ve gazlar, rüzgarın da
etkisiyle başka ülkelere taşınarak, o ülke için de
kirletici faktör olabilmiştir. Çevre sorunları ve
kirliliği toplumsal hayatın bütün alanlarını kapsamış ve
etkilemiştir.
İş te bunun için uluslar arası boyutta çevreye
verdiğimiz zararı minimize edeceğimiz çevre standartları
ve ulusal ve uluslararası kanun mevzuat ve yönetmelikler
uygulamaya alınmıştır. ISO 14001 belgesinin alımının
önemi de bu noktada ortaya çıkmaktadır. ıso
14000
standardı bizlere ulusal ve uluslararası mevzuatları
uygulamada ön ayak olan ve yaptığı faaliyetlerde çevreyi
etkileyen faktörleri minimize etmemizde yardımcı olan
bir yönetim sistemi anlayışına sahip olmamızı
sağlamaktadır.
ISO 14000 belgesi uluslar arası arenada zorlamaya
tabi tutmadan gönülülük esasına dayanmakta ise de
ülkemizde ISO 14000 belgesi standardı % 95
oranında müşterilerin ve kanunların zorlaması ile
alınmaktadır.
ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ BELGESİ NASIL ALINIR?
ISO 9001 belgesinde olduğu gibi
ıso 14001 belgesinin alınmasında öncelikle bir eğitim ve danışmanlık firması ile çalışılması gerekir. Burada dikkat edilmesi gereken danışmanlık firmasının sektörünüzle ilgili yasal mevzuatlara hakim olması ve çevre mühendisi bulundurması gerekir.
ISO 14001 danışmanlık ve eğitim firması ile birlikte öncelikle
ISO 14001 çevre standardı yorumlanır daha sonra sistematik bir şeklide biz ne yapıyoruz hangi faaliyetlerimiz çevreyi etkiliyor burada da şu soru aklımıza gelebilir çevre deyince neyi anlayacağız. Evet çevre deyince hava su toprak bitki canlı gibi varlıkları anlayacağız çevrenin kirletilmesinde maksat ise gürültü, estetik, çevrenin doğasını değiştiren etkenler örnek havanın kalitesi (hava kirliliği) toprağın kalitesi (toprak kirliliği) suyun kalitesi vs gibi etkenlerdir.
Şimdi altı adımda sistem kurma çalışmasının özetini anlatacağız
1 Adım Yaptığımız faaliyetlerde çevreyi etkileyen faaliyetlerimiz nelerdir?
Bu adımdaki faaliyete durum analizi de diyebiliriz yaptığımız
faaliyetleri ana işimiz ve büro faaliyetleri de dahil listelememiz
gerekmektedir. Çevreyi etkileyen bütün faaliyetler en ince ayrıntısına kadar
ortaya konulmalıdır. Bazı faaliyetleriniz varki size göre çevreyi etkilemiyordur
ama risk analizi yapıldığında bu gibi faaliyetlerinde mutlaka çevreye etkisinin
olduğunuz göreceksiniz o yüzden hiç bir aşamayı atlamamaya çalışın.
ÖRNEK:
Bir inşaat firması düşünün bu inşaat firması üst yapı işleri
yapıyor inşaat firmasının iş alımından satınalmasına, keşif çalışmalarından iş
programını hazırlamasına şantiye kuruluşundan temel atmasına kalıp yapmasına,
demir atmasına, beton dökmesine üst yapıyı müşteriye teslim edene kadar bütün
aşamalar ve büro faaliyetleri de göz önüne alınması gereken faaliyetlerdir. devamı için tıklayınız
2. Adım Çevreyi etkileyen faaliyetlerimizde hangi faktörler işlemler etkiliyor?
Bu aşamada da çevre yönlerimiz belirlenmiş fakat hangi çevre
etkisi neyi etkiliyor hava kirliliği mi? su kirliliği mi, toprak kirliliği
canlıları mı bitkileri mi estetik açıdan mı gürültümü bu gibi faktörlerin ne
olduğunuz bakacağız bazen bir çevre etkisi birden çok çevre ile ilgili
faktörleri etkileyebilir. devamı için tıklayınız
3. Adım Çevreyi etkileyen işlemlerimizin sınıflandırılması nasıl yapılacak (Risk değerlendirme faaliyeti)
Çevre etkilerimizi belirledik çevre etkilerimizin çevreyi hangi
faktörde faktörlerde etki ettiğini de belirledik şimdi sıra hangi çevre etkisi
çevreye daha çok zarar verir bunu belirlemek gerekir Bu belirlemek için ISO
14000 belgesi Standardı bize risklerimizi değerlendireceğimiz bir metot
belirlememizi istemektedir.
Risk değerlendirme metodu kuruluşun kendi yapısına uygun olarak
belirleyeceği bir metottur basit bir örnek verecek olursak
ÇEVRE ETKİ BÜYÜKLÜĞÜ = ETKİ ŞİDDETİ X OLMA İHTİMALİ şeklinde
formülüze edebiliriz devamı için tıklayınız
4. Adım Sınıflandırılan çevre etkilerimizi azaltmak için neler yapacağız (Çevre Yönetim Sistemi Programları)
Etki şiddet büyüklüğüne göre sınıflandırılmış çevre risklerimizi
azaltmak için neler yapacağımız buna bakmamız gerekir Bunun için Yaptığımız
faaliyet nedir ? Yapılan faaliyet sonucu çevre etkisi nedir ? Bu çevre etkisini
azaltmak için yapılacak önleyici faaliyetler nedir ? riskleri azaltmak için
amacımız nedir ? Bu amaca ulaşmak için hedefler, süresi ve sorumlular kimlerdir
bu gibi bilgileri bulabileceğimiz çevre yönetim sistemi programlarının etki
büyüklüğüne göre hazırlanması gerekmektedir.
Örnek devamı için tıklayınız
5. Adım Çevre Yönetim Sistemi programlarına göre alınan tedbirleri nasıl kontrol edeceğiz ( Çevre Kontrolleri )
Çevre Yönetim sistemi performansımızı çevre yönetim
programlarına göre takip etmemiz gerekecektir. Örneğin çevre yönetim sistemi
programlarında hurda tahtalar ile ilgili örneğimizi sürekli kontrol eder ve
sonuçlarını kaydedersek ve buna benzer diğer çevre etkilerimizin sonuçlarını
takip ederek çevre yönetim sisteminin kontrollerini gerçekleştirebiliriz. Genel
olarak çevre yönetim sistemi performansı aşağıdaki sorularla sağlayabiliriz
tabiki bu sorular şirketten şirkete ve yaptığı faaliyete göre değişmektedir.
ÖRNEK devamı için tıklayınız
6. Adım acil bir çevre kazasında neler yapacağız (Acil Hal Planları)
Çevre Yönetim programlarını hazırladık ve kontrollerini de
sağladık bu işlemi yaparak kazaların ve acil durumların önüne geçemesekte önemli
derecede azaltabiliriz Kaza ve acil durumların olması durumunda en azından
olayın sonuçlarının hafifletici olması için acil durum planlarının yapılması
gerekir.
Aşağıda bazı acil haller ve bunlara ait planlar bulunmaktadır.
devamı için tıklayınız
ISO 14001 Danışmanlık ve Belgelendirme Faaliyetleri
 ISO 14000 belgesi danışmanlık firmaları şirketinizde mevcut olan sisteminizi ISO
14001 belgesi standardının
şartlarını sağlayacak şekilde çalışmalar yapar ve bu çalışmaları sizinle birlikte yapmak zorundadır. Çünkü şirketinizin faaliyet gösterdiği sektörü en iyi siz bilirsiniz ve süreçleri en iyi siz ortaya koyabilirsiniz. Aslında yapılan
ISO danışmanlık hizmeti kapsamı şu şeklidedir; Danışmanlık firması size standardı öğretir siz ise yaptığınız işi anlatırsınız ve ortaya karşılıklı bir sinerjiden kaynaklanan bir sistem çıkar.
Peki standardı öğrendiniz danışman firma ile çalışmalarınızı da yaptınız artık bundan sonraki süreç kurulan sistemin uygulanmasıdır. Uygulama safhasını da şuna benzetebiliriz arabayı tasarladınız bütün araç gereç ve ekipmanları yerleştirdiniz artık arabayı hareket ettirme ve performansına bakmanız gerekir. Onun için kurulan sistemin uygulanması ve aksaklıkların tespit edilmesi ve gerekli revizyon ve iyileştirmelerin yapılmasıdır. Bu uygulamalar da bittikten sonra artık kurulan ve yürüyen sisteminizi tarafsız bir gözle bakılması zamanı gelmiştir. Burada şunu unutmamak gerekir sistem kurma uygulama ve bundan sonraki süreçlerde
olayların patronu ıso belgesi danışmanlık firmasıdır ve sorumludur.
ISO 14001 Belgesini almak için ne yapmak gerekir hangi aşamalardan geçilir danışman firma hangi çalışmaları yapar.
ISO 14001 BELGESİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİNDE YAPILACAK ÇALIŞMALAR
1. Üst Yönetim ile çevre yönetim sistemi
hakkında görüşme, verilen hizmetin/üretimin mevcut yapısının ve durumunun analiz
edilmesi. Şirketinizin yaptığı faaliyetler hakkında görüşler alınması. Çevre
belgesi kapsamının belirlenmesi
2. ISO 14001 çevre belgesini almak için asgari Eğitim ihtiyacının
belirlenmesi
3. ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Temel Eğitiminin
düzenlenmesi
4. Şirket organizasyonunun yapılması. Organizasyon içerisinde pozisyonların
belirlenmesi ve risk değerlendirme biriminin, ilk yardım ekiplerinin tespiti ve
Çevre Yönetim Sistemi Temsilcisinin belirlenmesi,
5. ıso 14001 Çevre Yönetim Sistemi ile ilgili alt yapı çalışmalarının tespiti ve
düzenlenmesi örnek arıtma tesisi atıkların değerlendirilmesi vb gibi
6. ISO 14000 Çevre Yönetim Sistemi Dokümantasyon Eğitiminin
düzenlenmesi
7. Çevre Politikasının Belirlenmesi
8. ISO 14001 belge danışmanlığı kapsamında Risk Değerlendirme Eğitiminin
Düzenlenmesi
9. Risk Değerlendirme Metodunun tanımlanması
10. ISO 14001 Çevre
faaliyet kapsamının belirlenmesi
11. Çevre belge kapsamında yapılan faaliyetlerdeki çevre etkilerinin tespiti
12. İSO 14000 Çevre etkilerinin
değerlendirilmesi ve sınıflandırılması
13. Çevre yönetim sistemi amaç ve hedeflerinin belirlenmesi
14. Çevre Yönetim Sistemi Programlarının oluşturulması
15. Çevre belgeleri ile ilgili malzeme güvenlik bilgi formalarının
oluşturulması
16. Organizasyondaki personelin Çevre görev yetki ve sorumluluklarının yazılı
hale getirilmesi
17. ISO 14001 Çevre belgesi danışmanlık hizmeti kapsamında izleme ve ölçme
sisteminin tanımlanması
18. ıso 14001 Çevre kalite planlarının yazılı hale getirilmesi
19. Çevre kontrol formlarının oluşturulması
20. Standardın zorunlu kıldığı ve mevcut yapının ön gördüğü yada çevre belgesi kapsamında bu çalışmaların
Prosedürlerin yazılı hale getirilmesi Örnek ( Risk Değerlendirme Prosedürü, Acil
Durum Prosedürü, Danışma ve İletişim Prosedürü, Ölçme ve İzleme Prosedürü, Yasal
Mevzuatlara Uyum Prosedürü, Çevre Yönetim Sistemini Ölçme ve İzleme Prosedürü
gibi )
21. Çevre Yönetim Sistemi belgesi ile ilgili faaliyetlerin kontrolünü sağlamaya yönelik
talimatların oluşturulması (Atık Yönetim Talimatı, Kağıt atıkların
değerlendirilmesi Talimatı, Enerji Tasarrufu Talimatı )
22. Çevre Yönetim Sistemi ile ilgili acil hal planlarının oluşturulması
23. Çevre Yönetim Sistemi Form, rapor, plan, çizelge belge vb. dokümanların
ihtiyaca uygun olarak tasarımı
24. TS EN ISO 14001 2005 Çevre belgesi danışmanlık hizmeti kapsamında
Çevre El Kitabının hazırlanması ve hazırlanan tüm dokümanların uygulama öncesi
sorumlularınca okunarak gözden geçirilmesi ve varsa gerekli değişikliklerin
yapılması.
25. ISO 14001 Dokümantasyonun Onaylanmasını Müteakip Uygulamanın Başlatılması
26. Dokümanların ilgililere dağıtımının yapılması ve doküman kontrol sisteminin
denetlenmesi
27. Yasal mevzuatların yönetmeliklerin tespiti ve izleme yöntemlerinin
belirlenmesi
28. Kayıtların saklanma süreleri ve muhafazası ile ilgili metotların
belirlenmesi ve uygulamalarının yapılması
29. Personel yangın ve acil hallerle ilgili ilk yardım eğitimlerinin aldırılması
30. Acil hallerle ilgili tatbikat yapılması
31.
ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi İç Tetkik Eğitiminin düzenlenmesi
32. İç tetkik sorularının hazırlanması ve İç tetkik planının yapılması
33. Çevre yönetim sistemi tüm elemanlarının
denetlenmesi ve sonuçlarının rapor haline getirilmesi
34. Takip tetkiklerinin gerçekleştirilmesi
35. Uygun olmayan çevre faaliyetleri ile ilgili belirlenen metotlar
ışığında uygulamaların yapılması
36. ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi faaliyetleri ile ilgili etkin bir Düzeltici ve önleyici faaliyet
planlaması yapılması ve gerekli faaliyetlerin planlanarak uygulamaya alınması
37. Yapılan bütün düzeltici ve önleyici faaliyetlerin sonuçlarının etkinliğinin
gözden geçirilmesi
38. Çevre Yönetim Sistemi Performansı ile ilgili olarak üst yönetime rapor verilmesi
39. Yönetiminin Gözden Geçirme Toplantısının planlanması, Yönetiminin gözden
geçirme toplantısının gerçekleştirilmesi, hedeflerin ve çevre sisteminin
değerlendirilmesi
40. Danışmanlık hizmeti veren firma/firmalar tarafından sistemin yetkinliğinin
değerlendirilmesi
41. Belgelendirme kuruluşuna müracaat için gerekli hazırlık ve çalışmaların
yapılması
42. ISO 14001 çevre belgesi veren kuruluşlar ile Belgelendirme tetkiki
hususunda gerekli bilgilendirmenin sağlanması
43. TS EN ISO 14001 Belgelendirme denetimine girilmesi
44. Belgelendirme tetkiki sonuçlarına göre tespit edilen eksikliklerin
tamamlanması
45. İyileşmeye yönelik çalışmaların yapılması
ISO 14001 Çevre Yönetim Sisteminin Belgelenmesi
Sistem uygulamaları devam ederken ISO 14001 danışmanlık firması sizin adınıza
ISO 14001 belgesini veren belgelendirme şirketlerinden teklif alırlar ve sizin belirleyeceğiniz firmaya başvuruda bulunurlar.
ISO 14001 Belgesini Kim verir
ISO 14001 belgesini veren kuruluşlar
aynı ISO 9001 olduğu gibi uluslararası
akredite edilmiş belgelendirme kuruluşlarıdır Bu belgelendirme firmalarında
aranacak özellikler ISO 9000 belgelendirme şirketlerinde aranan özelliklerle
aynıdır. ISO 14001 belgelendirme firmasında aranacak özellikler için tıklayınız
ISO 14000 14001 belgesinin süresi ne kadardır?
ISO 14001 belgesi de ISO 9001 belgesinde olduğu gibi 3 yıllığına vermektedir, ilk yıl
belgelendirme denetimi yapar belgeyi verir bir sonraki ve ondan sonraki yıl
gözetim denetimi yapar sistem uygulanıyor mu ISO 14001 standardının gereklilikleri yerine getiriliyor mu sürekli iyileşme sağlanmış mı bunun gibi kriterlere bakar eğer sistemde yapılan kontrollerde herhangi bir sorun yok ise
belgeyi kullanmaya devam edersiniz taki bir sonraki gözetim denetimine
kadar yani toplam 3 yıldır. ISO 14001 belgesinin süresi için tıklayınız
| 
